Ventileren: meer dan alleen maar “frisse lucht”

Huizen worden almaar beter geïsoleerd en ook aan de luchtdichtheid wordt enorm veel aandacht besteed om warmteverliezen in de winter en opwarming in de zomer te vermijden. Om van een goed geïsoleerde woning ook een gezonde thuis te maken, is een goede ventilatie een must. Waarom ventileren noodzakelijk is en welke systemen er zoal bestaan, lees je hier.

Kieren en spleten waren decennia geleden schering en inslag in de gemiddelde woning. Er kwam zo voldoende frisse lucht binnen en de vochtige lucht kon makkelijk naar buiten. Na de energiecrisis werd isolatie een gegeerd bouwitem dat veelvuldig maar ook onbezonnen werd toegepast. Gevolg: huizen werden potdicht geïsoleerd, wat nefast was voor het binnenklimaat.

Gezond wonen
In een woning wordt nu eenmaal geleefd. Dat betekent dat de lucht ‘vervuild’ wordt door de bewoners, huisdieren en planten die dagelijks zo’n tien tot twaalf liter vocht produceren. Door te ademen, maar ook door onze huishoudelijke activiteiten. Er wordt gekookt, er wordt gewassen. Wanneer in een goed geïsoleerd huis een goede ventilatie ontbreekt, dan ontstaan er muffe geurtjes en kan het vocht de woning niet verlaten. En dat is geen goede zaak want vocht en schadelijke stoffen die zich ophopen, verhogen de kans op schimmelvorming, allergieën en andere gezondheidsklachten.

De aanvoer van frisse lucht en de afvoer van vervuilde lucht is dus nodig om een gezond, vochtgeregeld binnenklimaat te creëren. Even de ramen openzetten volstaat echter niet, want het effect daarvan is slechts van tijdelijke aard en kost(te) veel energie. Een continue en gecontroleerde ventilatie is de enige juiste manier om een gezond binnenklimaat te verkrijgen.
Sinds januari 2006 is, volgens de Energie Prestatie Regelgeving, een ventilatiesysteem in een Vlaamse nieuwbouwwoning verplicht. De wet schrijft echter niet voor hoe er geventileerd moet worden. Wel legt de Belgische norm NBN D 50-001 de minimaal geëiste ontwerptoevoer- en ontwerpafvoerdebieten vast. Om het minimaal geëiste ontwerptoevoerdebiet in droge ruimten (woonkamer, slaapkamer, studeerkamer enz.) en ontwerpafvoerdebiet in natte ruimten (keuken, badkamer, wasplaats, toilet ) te bepalen, geldt in principe de algemene regel van 3,6 m³/h per m² vloeroppervlakte van de ruimte. Voor de afvoerdebieten in droge ruimten en de toevoerdebieten in natte ruimten, gerealiseerd met behulp van doorstroomopeningen, gelden tabelwaarden (zie tabel verderop). Voor een woonkamer bijvoorbeeld kan het minimaal geëiste ontwerptoevoerdebiet nooit lager zijn dan 75m³/h en mag het beperkt worden tot 150 m³/h (het moet niet hoger zijn, maar het mag wel).

Soorten ventilatiesystemen
Naast het gecontroleerd openzetten van ramen en deuren (wat overigens wettelijk niet in orde is), kan je op verschillende manieren ventileren: natuurlijke ventilatie, mechanische ventilatie of een combinatie van deze twee.

Systeem A: natuurlijke toevoer, natuurlijke afvoer
De lucht wordt binnen gevoerd via natuurlijke toevoerroosters in vensters of muren. De verse lucht verspreidt zich door de woning via roosters in binnenwanden- of deuren of langs spleten onder binnendeuren. De vochtige lucht verlaat op natuurlijke wijze de woning via verticale kanalen met regelbare roosters. Met dit systeem wordt er geventileerd door een schouweffect te creëren op basis van wind- en luchtdruk.
 
Systeem B: mechanische toevoer, vrije afvoer
Bij dit systeem dat zelden wordt toegepast, wordt de toegevoerde lucht met behulp van ventilatoren de woning ingeblazen. De vervuilde lucht wordt via overdrukventilatie op natuurlijke wijze naar buiten gedreven.
 
Systeem C: vrije toevoer, mechanische afvoer
Bij mechanische afvoerventilatie gebeurt de toevoer van de lucht op natuurlijke wijze, terwijl de afvoer van de vervuilde lucht in vochtige ruimtes via elektrische ventilatoren verloopt. De verse lucht wordt via raam- of muurroosters aangezogen in droge ruimtes, waarna de gebruikte lucht door een kanaalsysteem via dak- of muurdoorvoer door middel van een ventilator wordt afgezogen in vochtige ruimten zoals de keuken, badkamer, berging en toilet. Vaak wordt er gewerkt met sensoren die het systeem in werking zetten als de lucht een te hoge vochtigheidsgraad heeft.

Systeem D: mechanische toevoer, mechanische afvoer
Dit systeem wordt ook wel balansventilatie genoemd. De verse lucht wordt in dit geval mechanisch toegevoerd en mechanisch afgevoerd. Wanneer de warmte van de afgevoerde lucht wordt overgedragen aan de toegevoerde koude lucht via een warmtewisselaar, is er sprake van ‘warmterecuperatie’. Bij deze methode zijn aanvoer en afvoer van lucht in evenwicht. De buitenlucht wordt aangezogen via dak- of muurdoorvoeren en verdeeld in de woonruimten via kanalisatie. De binnenlucht wordt afgevoerd in de vochtige ruimten en verwijderd door dak- of muurdoorvoer.

Aandachtspunten
Een gezond binnenklimaat begint in eerste instantie bij een doordacht ontwerp van uw mechanische installatie, gebruik van goede materialen én een goede uitvoering.

Een nauwe samenwerking tussen architect, bouwheer en Veltech ventilatiespecialist is dan ook noodzakelijk. Daarnaast is een goed onderhoud van roosters en filters nodig om een gezond binnenklimaat na te streven. Stofdeeltjes kunnen zich immers vasthechten aan de roosters en kanalen waardoor het systeem minder goed kan werken en deze vuile stofdeeltjes gaat afgeven.
Daarom moeten de roosters en filters minsterns een keer per jaar grondig schoongemaakt worden. Ook de ventilatiekanalen zelf en de uitblaasmonden, waarlangs de vuile lucht wordt afgevoerd, moeten op regelmatige basis nagekeken en onderhouden worden. In dat opzicht is het geen slecht idee om een onderhoudscontract af te sluiten met je installateur. Zo ben je ervan verzekerd dat alles volgens de regeltjes van de kunst verloopt.

Deze website maakt gebruik van cookies. Door verder te surfen stemt u in met het gebruik hiervan.   Info   Akkoord